poniedziałek - piątek 11.00 -14.00
Godziny otwarcia sekretariatu
"Przekład audiowizualny na mapie translatoryki"

profesor Łukasz Bogucki
(Dyrektor Anglistyki Uniwersytetu Łódzkiego)


data: wtorek 19 marca  2019
15:00, IFA UWr, sala nr 207



Przekład audiowizualny na mapie translatoryki.
W Polsce dydaktyką przekładu oraz badaniami w tym zakresie zajmują się głównie językoznawcy i literaturoznawcy zatrudnieni na kierunkach filologicznych. Tytułów i stopni z przekładoznawstwa praktycznie nie nadaje się, ponieważ nie istnieje taka dyscyplina, co najwyżej specjalność, a częściej specjalizacja. Szkoły tłumaczy również trudno jest znaleźć (choć istnieją). Ten stan rzeczy wpływa na profil, charakter, a czasem nawet jakość zajęć z przekładu na wyższych uczelniach oraz badań naukowych w tym obszarze.
Jedną z najszybciej rozwijających się odmian przekładu jest tłumaczenie audiowizualne. Rozwój tej sfery aktywności tłumacza jest tak dynamiczny, że badania naukowe o charakterze konceptualnym czy hermeneutycznym czasem nie nadążają za tempem warstwy empirycznej. Trwają na przykład dyskusje, czy dostępność mediów wchodzi w skład przekładu audiowizualnego, czy może wręcz odwrotnie.
Umieszczone w aparacie naukowym językoznawstwa lub literaturoznawstwa badania nad przekładem dojrzały do wypracowania własnych metodologii, paradygmatów i taksonomii. O ile w zakresie uprawianego od wieków w zbliżony sposób tłumaczenia literackiego można mówić o spójnych teoriach i metodach, o tyle w zakresie lokalizacji, dostępności, przekładu audiowizualnego czy wspomaganego komputerowo badania rozwijają się w takim tempie, że trudno ująć je w ramy metodologiczne. Dość wspomnieć, że prowadzi się już badania z użyciem elektroencefalografu, a okulograf to już od dawna wykorzystywane oprzyrządowanie.
„Mapy translatoryki” znane z literatury przedmiotu mają już kilkadziesiąt lat i nie uwzględniają najnowszych trendów badawczych. Nie można nawet mówić o spójności terminologicznej jeśli chodzi o nazewnictwo, albowiem używa się wymiennie określeń „przekładoznawstwo”, „translatoryka”, „translatologia”, „traduktologia” czy „badania nad przekładem”.
W kontekście ukończonych właśnie prac zespołowych nad „słownikiem polskiej terminologii przekłądoznawczej”, wykład ma na celu prezentację przekładoznawstwa jako potencjalnej dyscypliny naukowej oraz obszarów i metod badań, ze szczególnym uwzględnieniem przekładu audiowizualnego i dostępności mediów.